Na czym polega krioterapia i komu jest zalecana?

Na czym polega krioterapia i komu jest zalecana?

9 stycznia 2019 0 przez MK

Temperatura ludzkiego ciała warunkuje przebieg wielu procesów. Zależne jest od niej tempo reakcji chemicznych, trwałość powstałych związków chemicznych, metabolizm czy wartości potencjałów bioelektrycznych generowanych przez mięśnie. Już w czasach antycznych odkryto dobroczynny wpływ niskiej temperatury na organizm ludzki, gdyż wykorzystywano lód i śnieg do uśmierzania bólu, a u schyłku XIX wieku stosowano lód do opatrywania ran pozabiegowych. I chociaż medycyna rozwinęła się znacznie od tamtych czasów, działanie niskiej temperatury nadal jest wykorzystywane w procesie leczenia i rehabilitacji i nazwane zostało krioterapią.

Na czym polega krioterapia i komu jest zalecana?

Krioterapię można podzielić na dwie podkategorie: kriochirurgę i kriostymulację. Kriochirurgia wykorzystuje niskie temperatury (czasem aż do -160°C) do usuwania tkanek patologicznych oraz zmian nowotworowych, natomiast celem kriostymulacji jest wywołanie w organizmie różnych zmian fizjologicznych, których działanie korzystnie wpłynie na stan zdrowia i samopoczucie. Do niektórych efektów należy zmniejszenie napięcia mięśniowego, czyli rozluźnienie mięśni, obniżenie pobudliwości zakończeń nerwowych (co jednocześnie zmniejszy natężenie odczuwanego bólu) oraz redukcja stłuczeń, opuchlizn i obrzęków po urazach. Krioterapia działa również hamująco na rozwój procesów zapalnych oraz przyspiesza metabolizm.

Tego typu zabiegi szczególnie polecane są osobom zmagającym się z przewlekłymi chorobami układu kostno-stawowego, bólami spowodowanymi przeciążeniem oraz bólami kręgosłupa, chorobami neurologicznymi (np. chorobą Parkinsona), nerwobólami, rwą kulszową czy stanami zapalnymi wszystkich tkanek miękkich (czyli np. ścięgien). Zasada działania krioterapii opiera się na zastosowaniu prawa Dastre-Morata, zgodnie z którym przy przyłożeniu zimnej temperatury na dużą powierzchnię ciała naczynia krwionośne dużych narządów położonych w jamie brzusznej zachowują się całkowicie przeciwnie do naczyń krwionośnych występujących tuż przy skórze, natomiast naczynia mniejszych narządów, takich jak mózg czy nerki, zachowują się tak samo. W przypadku stanów pourazowych oraz stanów zapalnych działanie terapeutyczne polega na obniżeniu metabolizmu komórkowego, co jednocześnie obniża zapotrzebowanie komórek na tlen, a w konsekwencji obniża tempo rozwoju stanu zapalnego.

Są jednak pewne przeciwwskazania do poddania się zabiegowi krioterapii, a mianowicie schorzenia takie jak choroba wieńcowa, zaawansowana niedokrwistość, nieleczone nadciśnienie oraz stany podgorączkowe czy odmrożenia.

Do sposobów aplikowania niskiej temperatury należy stosowanie sprayów chłodzących, opatrunków, polewanie zimną wodą, wykonywanie okładów z żelu chłodzącego, schładzanie całego ciała w kriokomorach (działanie ogólne) lub schładzanie parą (działanie miejscowe). Sam zabieg w kriokomorze przeznaczony jest dla jednej lub kilku osób, a decyzję o jego przeprowadzeniu podejmuje lekarz prowadzący. Przed wejściem do zasadniczej komory, gdzie temperatura wynosi ok. -160°C, uczestnicy terapii przechodzą przez kilka mniejszych przedsionków, w których panuje wyższa temperatura (na poziomie -60°C). Po takim procesie adaptacji właściwa terapia w ostatniej komorze trwa mniej więcej minutę. Przed wejściem do komór zakłada się kostium bawełniany, rękawiczki, drewniane chodaki, a także maseczkę chroniącą nos i usta oraz czapkę. Po opuszczeniu komory przez pacjenta rehabilitant przystępuje do przeprowadzenia ćwiczeń i zabiegów, których efektywność jest większa dzięki uprzednio zastosowanej krioterapii.

Artykuł został przygotowany we współpracy z rehab-gdansk.pl